تاثیر داستان بر فکر و زندگی کودکان

شنبه 11 شهریور 1396 دکتر علی اصغر رضایی دسته ها

تاثیر داستان بر فکر و زندگی کودکان

در این مقاله می خواهیم به اثرات داستان ها بر ناخودآگاه و زندگی کودکان بپردازیم. گاهی یک داستان می تواند خیلی بهتر از روش های رایج آموزشی واقع شود.

یکی از طبقات رفتار کودک به اختلالات رفتاری اختصاص داده شده است. کودکانی که اختلال رفتاری دارند ، نسبت به هم سن و سالانشان ، شرارت و شیطنت بیشتری دارند. از ویژگی های آنان می توان به زیرپا گذاشتن حقوق دیگران و قانون شکنی اشاره کرد. برخی اوقات کودک از نظر هیجانی دچار مشکل می شود و ممکن است در آستانه ی افسردگی قرار بگیرد.

هنگامی که پاسخ های هیجانی و رفتاری در مدرسه با پاسخ های هیجانی در فرهنگ ، سنت و … متفاوت باشد ، گفته می شود که اختلالات هیجانی رفتاری وجود دارد. این اختلالات در وضعیت تحصیلی ، تعاملات اجتماعی ، مراقبت از خود ، سازگاری و … اثر منفی می گذارد.

اکثر کودکانی که دچار اختلالات رفتاری هستند ، احساسات منفی دارند و با سایرین ناسازگار هستند. در برخی از نمونه ها ، مربیان و هم کلاسی ها آن ها را از خود می رانند و بنابراین وضعیت تحصیلی آن ها دچار مشکل می شود.

با وجود مشکلات ذکر شده ، بسیاری از این کودکان ، تا مدت ها پس از شروع به تحصیل ، شناسایی نمی گردند مگر آنکه اختلالات و مشکلات تحصیلیشان حاد شود.

اغلب بزرگسالان درک درستی از اختلالات رفتاری ندارند و نا آگاهانه به تنبیه آنان می پردازند. چنین کودکانی نسبت به هم سن و سالان خود ، در روابط اجتماعی دچار مشکل هستند و در قسمت های مختلف زندگی نیز محدودیت دارند.

داستان یا قصه درمانی یکی از روش های بازی درمانی است که نه تنها به درمان مشکلات روانشناختی کودک می پردازد بلکه فرصت های جدیدی را با تغییر در زبان و ادبیات داستان برای رفتار و تعامل با دیگران فراهم می کند.

خردسالان به وسیله ی قصه و داستان ها ، تجارب و حقیقت های زندگی را می آموزند. از دیگر فواید آموزشی و پرورشی قصه گویی می توان به : گسترش دایره ی لغات ، افزایش خلاقیت ، تاثیر پذیری از شخصیت های داستان و … اشاره کرد. در حقیقت قصه خلاقیت وسیعی است که هر فرد به وسیله ی آن می تواند عقاید به ظاهر نا معقول را بازیابی نماید.
قصه گویی به عنوان عاملی آموزشی می تواند سبب ترغیب دانش آموزان به درک و کشف معنای منحصر به فرد بودن خود و تقویت توانایی برقراری ارتباط بین حالات احساسی و فکری شود.

فنون گفتاری نیز می تواند دانش آموزان را برای برطرف کردن مشکلات و اختلافات فردی با بحث و گفت و گو ، آماده سازد.

داستان خوانی ، می تواند کودکان را برای استفاده از قوه ی تخیلشان رهنمود کند و این موضوع می تواند منجر به افزایش انگیزه و اعتماد به نفس شود. چرا که آنان خود را برای رسیدن به آرزوهایشان توانا و قدرتمند تجسم می کنند.

داستان ها از نظر تربیتی ، احساسی و اخلاقی نیز می توانند مثمر ثمر واقع شوند و می توانند هنجار ها و اصول زندگی ، مواجه شدن با مشکلات ، الگوهای صحیح رفتاری را آموزش دهند. حتی اگر پدر و مادر کودک و یا متخصصان درمانی او بتواند افکار و احساسات پنهانی کودک را به درستی درک کنند باز هم این موقعیت از او سلب می شود که به وسیله تفکر در داستان ها به احساس موفقیت در برابر مشکل خود دست یابد. بنابراین داستان سرایی یکی از روش های موثر روان درمانی است که به واقعیت های کودک و نحوه ی عملکرد او می پردازد. راه حل هایی که داستان به کودکان می دهد ، جالب ، هیجان انگیز و در عین حال امکان پذیر است.

گاهی تعدادی از مشکلات احساسی و رفتاری کودکان ، حاصل ضعف آگاهی و عدم استفاده از مهارت های صحیح اجتماعی و گفتاری است ؛ لذا ، آموزش این فنون به کودکان می تواند تا حد زیادی سبب بر طرف شدن مشکلات ذکر شده بگردد.

متخصصان درمانی بایستی با جدیت بیشتری ، از روش های داستان درمانی بهره ببرند و همچنین مربیان و والدین بهتر است به طور مداوم از داستان های جهت دار فکری برای آموزش و پرورش دانش آموزان استفاده کنند همانطور که در سنت تربیتی فرهنگ ما نیز آمده است.
حال می خواهیم تعدادی نمونه ی کاربردی را در زمینه ی مهارت های اجتماعی ارائه دهیم که معلمان می توانند از آنها استفاده کنند و برای درک بهتر کودکان از پرسش های نیمه سازمان یافته بهره ببرند. این راهکار ها به کودکی که پرخاشگری دارد کمک می کند که از انجام خواسته ها و رفتار های منفی ، خودداری کند.

  1. گرویدن به فعالیت های دیگر

  2. بروز عصبانیت با آرامش

  3. رها کردن صحنه

  4. عدم پذیرش خواستههای دیگران به صورت مودبانه

  5. به خاطر آوردن فواید اتخاذ رفتار صحیح

  6. نادیده گرفتن عملکرد های ناصحیح سایرین

  7. بهره گیری از جملات تلفیق شده

  8. استفاده از همدلی نمودن

مشاهده برچسب ها

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *