تیپ های شخصیتی نه گانه

پنجشنبه 23 شهریور 1396 دکتر محسن محمدی دسته ها

تیپ های شخصیتی نه گانه

بررسی و تعریف تیپ های شخصیتی نه گانه

در تعاریفی که از تیپ شخصیتی ارائه شده است، آن را مجموعه ای از اشخاص در نظر گرفته اند که دارای خصایص و ویژگی های مشترک در رفتار هستند. روان شناسان از روش های مختلفی برای طبقه بندی افراد بر اساس تیپ های شخصیتی استفاده کرده اند. کارل یونگ، اقدام به دسته بندی افراد بر اساس دو ویژگی درون گرایی و برون گرایی کرد. در این تقسیم بندی افراد درون گرا، کم تر اجتماعی هستند. در مقابل افراد برون گرا، تمایل بیشتری به برقراری روابط اجتماعی دارند. در واقع یونگ از یک طیف برای طبقه بندی تیپ شخصیتی افراد استفاده کرده است که در یک سر آن درون گرایی و در سر دیگر آن برون گرایی قرار دارد.

باید توجه کرد که انسان ها موجوداتی بسیار منحصر به فرد هستند. صرفا شناخت و طبقه بندی انسان ها بر اساس تیپ شخصیتی، کار درستی نیست. از طریق این طبقه بندی ها می توان به شناخت تقریبی از هر فرد و خصایص مشترک درون هر تیپ شخصیتی آگاه شد. لازمه طبقه بندی کردن افراد و یا اشیا آن است که بتوانیم مجموعه ای از ویژگی های مشترک را بین آن ها بیابیم. افراد با ویژگی های مشابه در یک تیپ قرار می گیرند.

از جمله روش های جدید در طبقه بندی تیپ های شخصیتی، اینیاگرام است. این روش نه تیپ شخصیتی را با نماد دایره و مثلث درون، به جهان معرفی کرده است. نماد اینایگرام در زیر آمده است.

رئوس مثلث های داخل دایره معرف تیپ های شخصیتی در اینیاگرام هستند. این نماد در سال 1900 توسط جورج گوردیف به غرب معرفی شده است. ایکازو برای نخستین بار توانست این نماد را با تیپ های شخصیتی نه گانه پیوند زده و ویژگی های بارز در هر یک از تیپ ها را نیز شناسایی کرد.

این تئوری از ترکیب مباحث عرفان شرقی و روانشناسی در عصر مدرن ایجاد شده است. هدف از ایجاد تیپ های شخصیتی آن است که انسان بتواند به شناختی درست از خود و ویژگی های رفتاری اش نائل آید. زیرا تنها چنین انسانی است که می تواند به سایر افراد که نیازمند کمک هستند یاری برساند.

 

تیپ های اینیاگرام عبارتند از:

  1. کمال گرا
  2. مهر طلب و یاری رسان
  3. جویای موفقیت
  4. احساساتی
  5. جستجوگر و کنجکاو
  6. محتاط و شکاک
  7. خوش گذران
  8. چالشگر
  9. صلح طلب

 

هر یک از این تیپ های شخصیتی به سبب دارا بودن برخی از ویژگی ها از هم متمایز گشته اند
در این بخش به بررسی جداگانه هر یک از تیپ های نه گانه، می پردازیم.

 

  • تیپ کمال گرا

کمال گرایان از فلسفه زندگی ایده آلیست ها پیروی می کنند. در جستجوی وجهه ناقص کارها هستند تا بتوانند آن را به بهترین و کامل ترین صورت ممکن به انجام برسانند. این افراد دائم اضطراب خوب کار نکردن را در خود ایجاد می کنند. به اعتقاد روانشناسان این تیپ از افراد در کودکی و گذشته خود با والدین ایرادگیر بزرگ شده اند. به همین دلیل دائما در پی رفع کمبود و نقصان های احتمالی در انجام کارها بر می آیند.

انجام کارها به شکل دقیق و منظم، پرهیز از اهمال و کم کاری از ویژگی های بارز این گروه از افراد است. هم چنین کمال گرایان تا حدی عصبی و کم صبر هستند و از انجام کارها به شکل نیمه کاره و معیوب واهمه دارند. دغدغه افراد کمال گرا رسیدن به مراتب بالاتر در زندگی و کار و دستیابی به حداکثر پیشرفت است.

 

  • مهر طلب و یاری رسان

این افراد نیاز زیاد به مهرورزی و دریافت محبت دارند. تلاش زیادی برای کمک کردن به دیگران می کنند. بسیار فداکار هستند و از کمک به اطرفیان خود دریغ نمی ورزند. خودخواهی و حسادت در منش این تیپ شخصیتی جایی ندارد. آن قدر در کمک به دیگران افراط دارند که گاهی منافع خود را نادیده می گیرند. این گروه از افراد قادر به “نه” گفتن نیستند. از جمله ترس های بزرگ شخصیت مهر طلب، پس زده شدن توسط جمع و گروه است.

 

  • جویای موفقیت

افرادی که تمام زندگی را در کار کردن خلاصه می کنند. از انجام کار لذت می برند و زمانی را برای تفریح و یا بودن با خانواده در نظر نمی گیرند. این تیپ شخصیتی برای دستیابی به موفقیت و هدف های خود، حاضر به استفاده از وسایل مختلف است. در اصطلاح مدیریتی می توان آن ها را ماکیاول نامید. یعنی گروهی از افراد که حاضرند حتی به قیمت استفاده از وسایل نامناسب و از بین رفتن ارزش ها، به اهداف خود دست یابند. افراد جویای موفقیت تمایل زیادی به گرفتن تائید از سوی دیگران دارند.

 

  • احساساتی

این افراد در زندگی صرفا تابع احساسات خود هستند. کم تر از عقل و تدبیر در انجام کارها استفاده می کنند و صرفا به ندای درونی احساسات خود گوش می دهند. دارای تخیلات قوی در همزاد پنداری با دیگران هستند و همین امر باعث شده است که بتوانند احساسات و حالات منفی دیگران را نیز در ذهن خود تجربه کنند. افراد احساسی دارای نوسانات رفتاری زیادی هستند. غلبه احساس بر عقل، زود رنجی و کم حرف بودن را برای آن ها فراهم آورده است. از جمله انگیزه های اصلی افراد احساساتی، تمایل به ابراز وجود است.

 

  • جستجوگر و کنجکاو

به سبب ویژگی درون گرایی در این تیپ شخصیتی، خلاقیت، بسط و توسعه ایده ها و طرح های نو هم در این گروه از افراد یافت می شود. تیپ کنجکاو سعی در بررسی عمیق مسائل و ریشه یابی آن ها دارد. به همین دلیل مایل به معاشرت زیاد با مردم نیستند تا بتوانند با تعمق در کارها به اهداف خود دست بیابند. این افراد از سپری کردن وقت به بطالت و ناتوانی در انجام کارها واهمه دارند. خلاقیت موجود در نگرش این گروه موجب شده است که بتوانند جهان را به گونه ای نو درک کرده و از آن لذت ببرند.

 

  • محتاط و شکاک

در این گروه وجود سوء ظن همیشگی، وجه مشترک انسان هاست. عدم اعتماد به دیگران و رعایت جوانب احتیاط به شکل افراطی در انجام کارها موجب شده است که آن ها افرادی بی نهایت مسئولیت پذیر باشند. از جمله دغدغه های افراد محتاط، نوع نظر و دیدگاه دیگران در مورد آن ها است. داشتن امنیت و داشتن آرامش در زندگی، از جمله اولویت های تیپ شخصیتی شکاک محسوب می شود.

 

  • خوش گذران

در زندگی صرفا در پی لذت ها هستند. به شدت برون گرا و خوش مشرب بوده و از تعاملات اجتماعی خود با سایرین هم لذت می برند. آن ها هدف از زندگی را در کسب لذت می بینند. مهارت های اجتماعی بالایی دارند که می توانند موجب موفقیت این تیپ شخصیتی در مشاغلی شود که نیاز به تماس مدوام با مردم و یا مشتری دارد. خواسته آن ها در زندگی کسب رضایت و برآورده شدن نیازها است.

 

  • چالشگر

در پی قدرت و تسلط یافتن به دیگران هستند. اعتماد به نفس بالایی دارند و از داشتن ویژگی هایی که بر قدرت آن ها می افزاید، خشنود می شوند. آن ها از قدرت بالایی برای کنترل خود و حتی سایرین بهره مند هستند. در صورتی که در سمت هایی نظیر مدیر به کار گرفته شوند، در صورت عدم اطاعت زیر دستان، عصبی و آشفته می شوند. این افراد شدیدا خود ساخته هستند و از وابستگی به دیگران بیزار هستند.

 

  • صلح طلب

برخلاف تیپ چالشگر، که مدام در پی یافتن راهی برای تسلط به سایرین هستند، صلح طلب ها در کمال آرامش و فارغ از هر گونه چالش، مایل به داشتن زندگی مسالمت آمیز با سایرین هستند. از این تیپ شخصیتی می توان به عنوان مدیران میانی در سازمان ها یاد کرد. این افراد می توانند نقش میانجی را در برقراری روابط با سایرین ایفا کنند. به شدت مورد اعتماد هستند و از آرامش ذهنی خوبی هم برخوردارند.

مشاهده برچسب ها

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *