راه های افشای دروغگویی دیگران

چهارشنبه 3 آبان 1396 دکتر محسن محمدی دسته ها

راه های افشای دروغگویی دیگران

چگونه به دروغگویی دیگران پی ببریم؟

یکی از فواید و کاربردهای روش‌های ارتباطی آموزش است. آموزش فضائل اخلاقی هم چون صداقت و رعایت رفتار محترمانه یکی از اموری است که با توجه به رشد عجیب و غریب ارتباطات و وسایل ارتباط جمعی بیش از پیش لزوم پیدا کرده است. اما با این وجود در جوامع مختلف شاهد افرادی هستیم که به نوعی می‌توان گفت به دروغگویی عادت پیدا کرده و نمی‌توانند از شر این خلق بد نجات پیدا کنند. حال سوال این جاست که چگونه می توان به دروغگویی دیگران پی برد؟ یافتن پاسخ‌های دقیق و علمی را تنها می‌توان در مطالبی که توسط روانشناسان مجرب بیان می‌شود جستجو نمود.

1- بیماری دروغگویی ( راه های افشای دروغگویی دیگران )

آغاز فرآیند دروغگویی را به سنین 4-5 سالگی نسبت می‌دهند. این سن دورانی است که کودکان به کاربرد و چگونگی استفاده از زبان آگاهی پیدا کرده و توانایی تکلم پیدا می کنند. به صورت کلی می‌توان گفت که دروغ هایی که توسط بچه ها گفته می‌شود معمولا به کسی ضرر نرسانده  و تنها با هدف خلاص شدن از مخمصه‌ای که حس می‌کنند در آن گرفتار شده‌اند و یا بدست آوردن وسیله ای که دوست دارند به آن دسترسی داشته باشند به این کار متمسک می‌شوند. در دوران بزرگسالی با دو دسته افراد مواجه هستیم. افرادی که برخی از دروغ ها را مصلحتی می‌پندارند و دسته دیگر اشخاصی که با توالی بالا و به دفعات و در مسائل خرد و کلان با دلیل و بی دلیل دروغ می گویند. دسته دو به نوعی بیماری مبتلا بوده و درمیان روانشناسان با عنوان دروغگوهای مرضی شناخته می‌شوند.

دروغگوهای مرضی در خیال خودشان تصور می‌کنند که با دروغگویی از حریمشان محافظت نموده و می‌توانند جلوه ای دوست داشتنی و موجه از خود نشان بدهند. آن ها چنین می پندارند که با این رفتار می‌توانند به منافع مادی بیشتر و جایگاه اجتماعی بالاتری دست پیدا کرده و در مواقع خطر از این طریق برای خود راه فراری فراهم نمایند. نکته جالب توجه در این است که در عمده موارد اغلب افرادی که شنونده این دروغ‌ها هستند تا اندازه ای متوجه هستند که طرف مقابلشان صادقانه رفتار نمی کند و حتی ممکن است حس دلسوزی و ترحمشان نیز نسبت به ذهن آن فرد برانگیخته شود.

گروه دیگری از افراد به صورت حساب شده، تعمدی و با هدف بدست آوردن منافع شخصی دروغ می‌گویند و این کار را به دفعات انجام داده و به نوعی در این کار تبحر پیدا کرده و حرفه ای می‌شوند. از دید روانشناسان، این افراد جزو گروه شخصیت های ضد اجتماعی دسته بندی می‌شوند؛ گروهی که معمولا با شکایت دیگران مواجه شده و ادامه این روند آن ها را در زمره بزهکاران اجتماعی قرار می دهد. گذشت زمان باعث می‌شود شدت کمی و کیفی دروغگویی بیشتر و بیشتر می‌شود چرا که دروغگو اصولا برای توجیه هر دروغ متوسل به دروغ های بعدی شده و در شرایطی قرار می گیرد که راهی جز ادامه دروغگویی با گفتن دروغ‌های بزرگتر برای خود نمی‌بیند.

2- ممارست در بیان حقیقت ( راه های افشای دروغگویی دیگران )

روانشناسان برای دروغگویی دلایلی را برمی‌شمارند که برخی از آن ها را می‌توان بدین شکل عنوان نمود: تلاش در جهت اجتناب از درگیر شدن، جلوگیری از خشمگین شدن دیگری یا وارد کردن صدمه به او و یا تخریب و تضعیف روحیه دیگری، جلب توجه و احترام و تحسین دیگران، دستیابی به قدرت بیشتر، ترس از مواجهه با یک حقیقت تلخ، عدم تمایل به اعتراف به اشتباه، پنهان کردن یک مسئله و آرام کردن اوضاع به امید بهتر شدن شرایط با گذشت زمان. شاید در بعضی از موارد هدف دروغگو دستیابی به هدف خیری باشد و اساسا نیت پلیدی را دنبال نکند اما در عمده موارد ریشه دروغگویی درون خود شخص بوده و حس خودخواهی شکل گرفته درون او، برایش نسبت به این کار رغبت ایجاد می‌کند.

با همه این اوصاف روانشناسان براین باورند که در اغلب موارد افراد می‌توانند با ممارست در آموختن مهارت‌های خاص، این تقید را برای خود ایجاد کنند که همیشه  تحت هر شرایطی حقیقت را گفته و از دروغگویی پرهیز کنند. افراد مبتلا به این عادت ناپسند باید از بین بردن تدریجی الگوهای فرار از حقیقتی را که در ذهنشان شکل گرفته را آموخته و برقراری ارتباط سالم و محترمانه با مخاطب را هدف‌گذاری نمایند.

3- ایجاد تغییر در ذهنیت

روانشناسان با در نظر گرفتن این فرض که شخص دروغگو به مشکل حاد روانی مبتلا نیست؛ بر این باورند که دروغگو به علت عدم برخورداری از مهارت در انتخاب دچار اشتباه شده و سر دو راهی انتخاب بین دروغ و راست، دروغ را انتخاب می‌کند تا به خیال اشتباه خود، شرایط را به صورتی که به غلط درست می‌پندارد درجهت بهبود اوضاع مدیریت کند. دروغ گویی‌هایی که در دسته بی‌خطر یا کم خطر دسته‌بندی می‌شوند نیز اغلب از یک تنبلی ذهنی ریشه گرفته و در قالب یک عادت نادرست در روح و روان شخص دروغگو نفوذ پیدا می‌کند. براین اساس، در مسیر اصلاح کسی که به این خلق عادت پیدا کرده است؛ تغییر ذهنیت با هدف آموختن ایجاد توانایی راست‌گویی مهارتی و بکار گرفتن آن اولویت دارد.

4- پرهیز اکید از تصمیم‌گیری عجولانه

پیدا کردن انگیزه تمایل به دروغگویی می‌تواند انسان را در سرکوب میل به دروغ گفتن یاری کند. یکی از راه‌های موثر این است که قبل از نشان داده هرگونه واکنش قدری تأمل کرده و تمام گزینه‌های احتمالی را مورد بررسی قرار دهیم. دروغ گویی در موارد بسیار، ماحصل تصمیم‌گیری عجولانه و بدون تدبیر است. چند لحظه تامل و گذشت این فرصت را فراهم می‌کند که انسان به افکار و ذهنیات خود سر و سامان بدهد. علاوه بر این فرصتی ایجاد می‌شود تا وجدان وارد عمل شده و فرد را به سمت راستگویی هدایت کند. این روند در صورتی که قبلا از جملات سودمند و پرمعنا در ذهن آماده شده باشد؛ تکمیل خواهد شد. گاهی اندیشیدن به این که بدترین نتیجه راستگویی در یک موقعیت خاص چه خواهد بود می تواند ترس درونی نسبت به عواقب گفتار صادقانه را از بین برده و میل به دروغگویی را سرکوب نماید.

5- درک مخاطب

همه ما در شرایطی ممکن است مسبب ایجاد شرایط ناخوشایندی باشیم. اگر برطرف کردن این شرایط مستلزم گفتگو و مکالمه و بحث باشد؛ نحوه چکونگی ورود ما به بحث و کلماتی که از استفاده می‌کنیم می‌تواند به تلطیف شرایط و پیشگیری از بوجود آمدن بحرانی که ترس از وقوع آن می‌تواند مشوق ما برای دروغگویی باشد کمک کند. در این موارد انتخاب لحن و رفتار در جهت القای این حس در طرف مقابل که او را درک کرده و برای جبران اتفاق پیش آمده همه تلاشتان را بکار خواهید گرفت؛ به بهبود شرایط کمک خواهد کرد.

 

مشاهده برچسب ها

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

تنبلی می کنی؟ انگیزه نداری؟ کانال "انگیزشی کنکور کمک" شارژت می کنه!حتما عضو میشم!