روشهای مدیریت خشم و عصبانیت

پنجشنبه 16 شهریور 1396 دکتر علی اصغر رضایی دسته ها

روشهای مدیریت خشم و عصبانیت

تعریف عصبانیت:عصبانیت احساسی است همانند سایر احساسات آدمی. نظیر غم ؛ شادی؛ اضطراب. شدت و نوع بروز عصبانیت درافراد مختلف ؛ متفاوت است.  همین  امر سبب ایجاد حالت ها و طیف های گوناگونی از اشخاص از آرام تا پرخاشگر شده است.

هر انسان به سبب زندگی متفاوت خود ؛ حالت های گوناگون روی و روانی را در طول زندگی خویش تجربه می کند. نوع واکنش هر فرد نسبت به محرک ها ی محیطی متفاوت بوده و مجموعه ای از ویژگی های ثابت را در خلق و خوی او؛ موجب می شود. در روانشناسی , مجموعه ی این خصایص ثابت در رفتار و کردار انسان ها را ؛ شخصیت می نامند.

عصبانیت و نحوه ی بروز آن در هر فرد ؛ متفاوت است. علت این امر باید در نوع تربیت؛ دوران کودکی ؛ مسائل  و مشکلات جسمی ؛ و … جستجو کرد. بنابراین واکنش در مقابل محرک های عصبانیت می تواند ؛ خشمی کوتاه و زود گذر باشد و یا پرخاشگری و آسیب های جسمی و روحی به خود و یا سایرین.

هر چند وجود خشم و غضب در زنگی آسیب هایی رابرای فرد به همراه دارد و جسم و روان را تحت تاثیر قرار می دهد. اما باید به این نکته توجه داشت که ، یافتن راهی برای بروز معقول و متعادل عصبانیت؛ میتواند در کسب آرامش روحی و روانی و سلامت جسم ؛ موثر باشد.

برخی از دلایلی که سبب ایجاد خشم و عصبانیت د رانسان می وشند؛ منبع جسمانی دارند. از این جمله می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • گرسنگی و ضعف: برخی از افراد هنگام گرسنگی ؛ حالتی تحریک پذیرتر از سایر مواقع دارند. این موضوع منجر به بروز واکنش های هیستریک نسبت به محرک های ساده ی محیطی می شود. مثالی که در این مورد وجود دارد مربوط به افراد چاقی است که قصد رژیم درمانی دارند. گرسنگی ناشی از رژیم در این دسته از افراد معمولا واکنش های تند و خشونت آمیز را در آنان افزایش می دهد .
  • کمبود ویتامین های گروه ی B هم در ایجاد واکنش های عصبی و تحریک فرد موثر هستند.

منابع دیگری در ایجاد خشم و عصبانیت تاثیر دارند ولی منبعی غیر عوامل جسمی دارند به ترتیب زیر می باشند:

  • توقعات زیاد از اطرفیان و عدم برآورده شدن آن ها از سوی اطرافیان.
  • عدم انعطاف پذیری فرد نسبت به شرایط گوناگون .
  • عدم برنامه ریزی صحیح و هم چنین بی توجهی نسبت به توانایی های فردی و شرایط محیطی در حین برنامه ریزی. این موضوع موجبات بروز شکست در برنامه را فراهم می کند در نتیجه احتمال بروز خشم و عصبانیت را در فرد بالا می برد.
  • مهم ترین عاملی که در بررسی علل بروز خشم باید مورد توجه قرار بگیرد, نوع دروان کودکی فرد است. این دوران به دلیل حساسیت بالا و نقش پررنگی که درزندگی انسان دارد، باید در بررسی بسیاری از مسائل و مشکلات روحی و جسمی ، دارای اولویت باشد.

حال که علل و عوامل داخلی و خارجی موثر در بروز عصبانیت مورد بررسی قرار گرفتند؛ می توان به راه کارهایی اشاره کرد که در فرو کش کردن خشم موثر واقع می شوند. نکته ی مهم در خصوص راه کار های کاهش خشم و غضب آن است که استفاده از این روش ها باید تدوام داشته باشد؛ تا در نهایت فرد بتواند در مهار خشم خود ؛ به موفقیت دست یابد.

مهم ترین راه کار هایی که در مهار خشم و غضب موثرند عبارتند از :

  • کمی مکث کردن قبل از انجام واکنش .
  • تقویت خویشتن داری و کنترل روی رفتارهای خود.
  • عدم تمرکز بر روی مسائلی که سبب بروز رفتارهای خشمگینانه می شوند.
  • تقویت نگرش مثبت در خود نسبت به مسائل و رخ داد های پیرامون.
  • کم کردن سطح توقعات خود از سایرین.
  • بررسی منطقی و عقلانی مسائل ؛ بدون پیش داوری و غلبه ی احساسات.
  • برخی از افراد معتقدند که قبل از بروز خشم و عصبانیت ؛ یاد خدا و ذکر دعاها و ، در کسب آرامش فرد موثرند. در صورتی که فردی مذهبی هستید ،تمسک جستن از این روش ها هم راه گشا خواهد بود.

گرچه ذکر شد خشم و عصبانیت ؛در صورتی که نوع بروز آن ها منطقی و معقول باشد ، آسیبی برای جسم و روان در پی نخواهد اشت. اما با توجه به آنکه اکثر انسان ها در بروز خشم خود ؛ کنترل بر رفتار خویش را از دست می دهند در نتیجه آسیب هایی را به روح و جسم خود وارد می آورند که مهم ترین آنها را در بخش بعدی ذکر خواهد شد.

  1. تعطیل شدن قوه ی درک و استدلال ؛ مهم ترین عاملی است که عصبانیت و خشم در وجود انسان ها ایجاد می کند. به همین دلیل بزرگان بارها تکرار کرده اند که از تصمیم گرفتن در هنگام عصبانیت پرهیز کنید.
  2. امکان بروز درد های جسمی ناشی از اختلالات عصبی در فرد افزایش می دهد. از جمله مهم ترین آسیب هایی که عصبانیت در جسم ایجاد می کند؛ درگیر کردن دستگاه گوارش با بیماری های عصبی و درهای ناشی از آ ن است.
  3. دور ی دیگران از فرد عصباین ؛ تنهایی و انزوا را برای وی به همراه خواهد اشت.

در بخش آخر این نوشتار می توانیم با بیان برخی از ویژگی های افراد عصبانی آنها را از سایرین بازشناسیم. افراد ی که عصبانی هستند؛ ویژگی های شخصیتی زیر را دارا می باشند:

  • قدرت بالای تحلیل مسائل.
  • توجه و دقت زیاد به مسائل و محرک های پیرامون خود.
  • عصبانیت در صورتی که د رحد متعادل باشد ؛ استرس کم را در بدن ایجاد کرده , در نتیجه بهبود عملکرد را هم در فرد سبب می شود.
  • بروز خشم و عصبانیت اگز در حد اعتدال باشد از بروز بیاماری هایی در افراد خواهد کاست.
مشاهده برچسب ها

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *