روش های درمان مسمومیت های غذایی

شنبه 29 مهر 1396 دکتر محسن محمدی دسته ها

روش های درمان مسمومیت های غذایی

انواع روش های درمان مسمومیت های غذایی

آن چه باید درمورد مسمومیت های غذایی بدانید

به آن دسته از امراض و بیماری‌هایی که با منشا خوراکی های فاسد و آلوده پدید می‌آیند؛ مسمومیت های غذایی گفته می‌شود. تهوع، استفراغ و بیرون روی را می‌توان به عنوان متداول‌ترین نشانه‌های مسمومیت غذایی برشمرد.

آن چه که در تعیین نشانه مسمومیت غذایی، نقشی تعیین کننده را بازی می‌کند؛ منبع عفونت است. مدت زمانی را نیز که لازم است برای مشخص شدن علائم عفونت سپری شود؛ تابعی از منبع عفونت بوده و بر این اساس بین یک تا بیست و هشت روز متفاوت است. درصورتی که دست‌کم سه عامل از عوامل ذیل توأمان مشاهده شود؛ تشخیص مسمومیت داده می‌شود:

اسپاسم عضلات ناحیه شکم، برون‌روی یا اسهال، کم اشتهایی، تب، ضعف، حالت تهوع، سردرد.

درپاره‌ای از موارد مسمومیت های غذایی ایجاد شده خطرناک‌تر از حالت عادی است که برای این حالت نیز نشانه‌های خاص آن قابل تعریف است:

اسهالی با مداومت بیشتر از سه روز، افت توانایی دیدن و تکلم، نشانه‌هایی از بروز کم آبی شدید بدن که می‌تواند خشک شدگی دهان، کاهش شدید حجم ادرار و اختلال در نوشیدن مایعات را شامل شود و هم چنین اسهال خونی از جمله نشانه های خطرناکی که بروز هر یک از آن ها تماس فوری با پزشک را طلب می‌کند.

باکتری‌ها، انگل‌ها و ویروس‌ها را به‌عنوان سه عامل عمده بروز مسمومیت‌ها برمی‌شمارند. متداول‌ترین عامل بروز مسمومیت غذایی، باکتری‌ها هستند. ای‌کولا، لیستریا و سالمونلا در زمره باکتری های خطرناک تعریف می‌شوند. از این بین، سالمونلا عاملی است که موارد جدی مسمومیت غذایی در ایالات متحده از آن ناشی می‌شود. براساس آن چه که CDC گزارش کرده است؛ منشا غریب به یک میلیون مورد مسمومیت غذایی -که از میان آن‌ها حدود 20 هزار مورد نیاز به بستری پیدا کرده است- باکتری سالمونلا است. دو باکتری با عناوین کامپیلوباکتر و سی.بوتولینوم یا بوتولیسم شناخته شده که پتانسیل کشندگی داشته و احتمال وجود آن‌ها در مواد غذایی نیز وجود دارد.

شیوع مسمومیت های غذایی

شیوع مسمومیت‌ های غذایی با منشا انگل‌ها به اندازه‌ تکثیر مسمومیت های غذایی ایجاد شده توسط باکتری‌ها نیست؛ با این وجود انگل هایی وجود دارند که از طریق غذا منتشر شده و خطر بالقوه بسیار بالایی نیز ایجاد می‌کنند. یکی از خصوصیاتی که برای انگل‌ها برمی‌شمارند این است که می‌توانند سالیان سال در دستگاه گوارش انسان زندگی کرده بدون آن که آدمی بتواند به وجود آن‌ها پی ببرد. ضعف بدنی و بارداری دو عاملی هستند بروز عوارض جانبی ناشی از حضور انگل در دستگاه گوارش انسان را تسریع می کنند. انگلی که عمدتا در مسمومیت های غذایی با منشا انگلی مشاهده می‌شود؛ توکسوپلاسما نام دارد و محل رشد آن به صورت معمول جعبه ادارار گربه است.

نقش ویروس ها

ویروس‌ها نیز می‌توانند عامل ایجاد مسمومیت غذایی باشند. رایج ترین ویروس ایجادکننده مسمومیت غذایی نورو ویروس است که با عنوان ویروس نوراک نیز شناخته می‌شود. کشنده بودن این ویروس به‌ندرت گزارش شده است. از دیگر ویروس‌هایی که با شیوع کمتر، علائم و نشانه های مشابهی ایجاد می‌نمایند؛ می‌توان به ساپوویروس، روتاویروس و آستروویروس اشاره کرد. دیگر بیماری خطرناکی که با منشا ویروسی، احتمال انتقال آن از طریق مواد غذایی وجود دارد، هپاتیتA می‌باشد.

عوامل ایجاد کننده

عوامل ایجادکننده مسمومیت که عموما با عنوان پاتوژن‌ها شناخته می‌شوند، در عمده خوراکی هایی که مصرف می‌کنیم وجود دارند اما عموما در مورد غذاهای پخته، گرمای ناشی از طی فرآیند پخت‌ و پز باعث از بین رفتن آن‌ها می‌شود. باتوجه به این نکته، موادخوراکی که خام مورد استفاده قرار می گیرند باتوجه به طی نکردن فرآیند پخت و پز منبع رایجی برای شکل گرفتن مسمومیت غذایی شناخته می‌شوند. در مواردی بخصوص در زمان‌هایی که قبل از آشپزی دست‌ها شسته نشوند؛ تماس بین غذا و ارگانیسم‌های خطرناک موجود در مدفوع اتفاق می‌افتد. از طرفی وجود آلودگی موادی هم چون گوشت، تخم مرغ و لبنیات نیز به دفعات مشاهده شده است. امکان آلودگی آب به ارگانیسم‌های بوجود آورنده بیماری نیز وجود دارد.

آمارهای ابتلا به مسمومیت

امکان ابتلا به مسمومیت غذایی برای تمامی افراد هر جامعه ای وجود دارد. براساس آمارها، هرفردی دست‌کم یک‌مرتبه در زندگی مسمومیت غذایی را تجربه می کند اما احتمال ابتلا در مورد بعضی از اشخاصی که به یک بیماری خود ایمنی مبتلا بوده و یا سیستم ایمنی آن‌ها خود سرکوب شده است؛ بیشتر است. زنان باردار با توجه به تغییراتی که بدنشان در طول دوران بارداری در جهت همگام‌سازی با تغییرات ایجادشده در متابولیسم و سیستم گردش خون پیدا می‌کند، بیشتر در خطر ابتلا به این مسمومیت‌ها قرار دارند. سالمندان نیز جز افراد با ریسک بالا در این حوزه شناسایی می‌شوند چرا که کهولت سن احتمال عدم واکنش سریع به ارگانیسم های عفونی را ایجاد خواهد کرد. از دیگر دسته‌بندی‌هایی که می توان برای آن‌ها احتمال ابتلای بالاتری را متصور شد؛ کودکان هستند که به علت ضعف سیستم ایمنی جز گروه‌های پرخطر شناخته می‌شوند.

علائم 

علائم بیماری، پزشک را در تشخیص نوع مسمومیت غذایی یاری می‌دهد. درپاره ای از موارد، از آزمایش خون و مدفوع و در معدود مواردی آزمایش غذای تناول شده کمک گرفته می‌شود. احتمال بروز کم‌آبی در بدن در نتیجه ابتلا به مسمومیت غذایی با انجام آزمایش ادرار میسر خواهد شد. درمان مسمومیت غذایی در عمده موارد در منزل انجام می‌شود. مصرف کافی مایعات با هدف حفظ شرایط هیدراته بدن در دوران مسمومیت بسیار حائز اهمیت می‌باشد. استفاده از نوشیدنی‌های ورزشی حاوی الکترولیت، آبرسانی به بدن را بهبود می‌بخشند. جبران کربوهیدارت های از دست رفته و کمک به رفع خستگی به کمک مکمل‌هایی هم چون آب میوه و آب نارگیل ممکن می‌شود. در طول دوره درمان می‌بایست از مصرف مواد کافئین‌دار که محرک دستگاه گوارش هستند اجتناب شود. التیام معده ای که نظم آن از بین رفته است با نوشیدن دم‌نوش های فاقد کافئین مثل بابونه، نعناع و قاصدک تسریع خواهدشد.

دارو درمانی

استفاده از داروهایی مثل ایمودیوم و پپتوبیسمول که تهیه آن‌ها به نسخه پزشک احتیاج ندارد، به کنترل اسهال و آرام کردن تهوع کمک می‌کند. با این وجود پیش از مصرف این داروها مشورت با پزشک ضرورت دارد چرا که اسهال و استفراغ راهی است که بدن انسان برای رهایی از سموم بدان متوسل می‌شود. علاوه بر این، احتمال وجود دارد که استفاده از این داروها، وخامت بیماری را نهان کرده و رجوع به پزشک معالج را تاخیر بیندازد. استراحت کافی دیگر عاملی است که در بهبود مسمومیت‌های غذایی تاثیرگذار است. در مواردی نیاز است برای جبران آب ازدست‌رفته بدن بیمار در مراکز درمانی بستری شده و آب از دست رفته با تزریق سرم جبران شود.

توصیه های بهداشتی و درمانی

توصیه می‌شود تا رفع کامل اسهال و استفراغ، استفاده از غذاهای جامد و سفت به حداقل رسیده و با استفاده از غذاهای آبکی و کم‌چرب علاوه بر دریافت مواد لازم برای بدن به ریکاوری سیستم گوارش کمک کنید. آب‌میوه‌های رقیق، ژلاتین، موز، پلو، بلغور جو دوسر، آب مرغ، پوره‌ی سیب‌زمینی، سبزیجات آب‌پز شده، نان تست و نوشیدنی های فاقد کافئین از جمله مواردی هستند که استفاده از آن‌ها در افراد مبتلا به مسمومیت غذایی توصیه می‌شود. از طرف دیگر، لبنیات و به‌‌صورت ویژه تر شیر و پنیر، غذاهای چرب، غذاهای پرادویه، موادغذایی حاوی قند بالا، غذاهای تند و سرخ‌شده در زمره موادغذایی جای می‌گیرند که هضم آن‌ها دشوارتر بوده و در دوره نقاهت مسمومیت غذایی مضر استفاده از آن‌ها برای سیستم گوارشی مضر است. نوشیدن نوشیدنی‌های کافئین‌دار هم چون نوشابه، نوشابه‌های انرژی‌زا و قهوه، الکل و مصرف نیکوتین نیز می‌توان تشدید علائم مسمومیت غذایی را در پی داشته باشد.

پیشگیری از ابتلا به مسمومیت

پیشگیری از ابتلا به مسمومیت غذایی از طریق تهیه مواد خوراکی به طرق بهداشتی و سالم و پرهیز از استفاده از موادغذایی که از سلامت آن اطمینان نداریم ممکن می‌شود.روش تولید و آماده‌سازی بعضی از غذاها پتانسیل ابتلا به مسمومیت غذایی را افزایش می‌دهد. استفاده از گوشت، غذاهای دریایی و تخم‌مرغ به‌صورت خام می‌تواند با احتمال باقوه ابتلا به مسمومیت همراه باشد. هم چنین عدم شست و شوی دست‌ها پس از برخورد به شکل خام این مواد نیز می‌تواند ابتلا به مسمومیت غذایی را در پی داشته باشد. استفاده از شیر و آب میوه‌های غیر پاستوریزه دیگر عاملی است که با احتمال ایجاد مسمومیت همراه است. ابتلا به مسمومیت واقعا پدیده ناخوشایندی است اما جای خوشبختی دارد که در عمده موارد و بجز موارد استثناء ظرف مدت دو روز به بهبودی کامل حاصل می‌شود.

مشاهده برچسب ها

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

تنبلی می کنی؟ انگیزه نداری؟ کانال "بمب انگیزه" شارژت می کنه!حتما عضو میشم!