[offering]

عملکرد و اشتباهات مغز انسان

شنبه 6 آبان 1396 دکتر محسن محمدی دسته ها

عملکرد و اشتباهات مغز انسان

عملکرد مغز انسان چگونه است؟

انسان به دلیل داشتن قدرت اراده و اختیار و هم چنین بهره مندی از عقل با سایر موجودات تفاوت دارد. دارا بودن این ویژگی ها موجب برتری انسان بر حیوانات و گیاهان شده است. هر فرد از طریق بررسی کردن محیط پیرامون خود می تواند راه هایی را برای دستیابی به مقاصد خویش انتخاب کند. برگزیدن هر روش و نوع هدف در هر فردی با دیگری تفاوت دارد. این امر نشان دهنده ویژگی منحصر به فرد در هر انسان است که سبب تمایز وی از دیگر هم نوعان خویش می گردد.

انسان به سبب دارا بودن حافظه می تواند موضوعات و مطالب را به خاطر بسپارد و از آن ها در جهت حل و رفع مسائل خود استفاده کند. توانایی به خاطر سپردن و به یاد آوردن در انسان ها متفاوت است. برخی قادرند به سرعت نام و آدرس و شماره معابر و تلفن و … را به ذهن بسپارند. برخی دیگر در فراگیری انواع دانش بر دیگران برتری دارند.

دانش روانشناسی حافظه را در توانایی مغز انسان به جذب، نگه داری و یادآوری اطلاعات تعریف می کند. مراحل شکل گیری مطالب در حافظه و بازیابی آن  ها عبارتند از:

رمز گردانی: در این مرحله اطلاعات دریافتی توسط حواس، مورد بررسی و پردازش قرار می گیرد.

یادسپاری: اطلاعات پردازش شده در مرحله ی اول، ثبت می شوند.

یادآوری یا بازیابی اطلاعات: در این مرحله اطلاعات ثبت شده در ذهن بنا بر موقعیت و نیاز انسان فراخوانی می شوند تا مورد استفاده فرد قرار گیرند.

حافظه مغز انسان را می توان بر حسب مدت زمان نگه داری اطلاعات به 4 دسته تقسیم کرد:

1- حافظه حسی : نخستین مرحله از دریافت اطلاعات را شامل می شود. هنگامی که محرکات خارجی توجه فرد را به موضوعی جلب می کنند تا فرد از طریق یکی از حواس دیداری، شنیداری و … آن ها را تجربه کند. گنجایش این حافظه بسیار زیاد است.

2- حافظه کوتاه مدت : در این مرحله اطلاعات به دست آمده از طریق حافظه حسی با توجه و دقت فرد همراه می شود. اطلاعات موجود در این حافظه در صورت عدم مرور ذهنی و تکرار محو می شوند. ظرفیت این حافظه در افراد مختلف تفاوت دارد.

3- حافظه فعال : اصطلاح جدیدی است که امروزه دانشمندان به کار می برند در این حافظه تلفیقی از کارکرد حافظه کوتاه مدت و عنصر توجه به چشم می خورد. هر فرآیندی که نیاز به استدلال دارد حافظه فعال را درگیر می کند.

4- حافظه بلند مدت : اطلاعات از طریق مرور و تکرار از حافظه کوتاه مدت به حافظه بلند مدت منتقل می شوند. مدت نگه داری اطلاعات در این حافظه از چند روز تا چند سال و یا حتی تا پایان عمر متغیر است.

مکانیسم اصلی کار حافظه ایجاد و برقراری پیوند معنادار میان مطالب و دانسته های قبلی با دانسته های جدید است.

نکته مهم در خصوص حافظه آن است که امکان بروز خطا و اشتباه در عملکرد آن وجود دارد. گاه علت این امر به بیماری خاص مربوط است گاه این خطاها در مراحل سه گانه رمزگردانی، یادسپاری و یادآوری بروز می کنند. ابتدا خطاهای ناشی از بیماری ها را بررسی می کنیم سپس به روند ایجاد خطا در مراحل حافظه خواهیم پرداخت.

خطاهای حافظه ناشی از بیماری ها عبارتند از :

فراموشی : بیماری هایی نظیر آلزایمر، ضایعات مغزی، اضطراب و شوک های عصبی موجب می شوند فرد دچار فراموشی شده و یادآوری اطلاعات در وی با اختلال همراه شود.

نسبت دادن اشتباه : گاه فرد به دلیل از دست دادت قدرت تمرکز خود قادر به یادآوری و یادسپاری دقیق موضوعات نیست. در بیماری هایی نظیر آلزایمر و فراموشی ناشی از ضربه مغزی این اتفاق می افتد.

بازداری پس گستر : به این معنی است که خاطرات جدید در ذهن منجر به فراموشی خاطرات قدیمی می شود. ضعف مغز در فرد این نوع خاص از فراموشی را موجب می شود.

بازداری پیش گستر : عکس حالت پس گستر است به این صورت که خاطرات قدیمی مانع از دوام خاطرات جدید در ذهن فرد می شود. علت این مورد هم مشابه مورد قبل ضعف مغز است.

خطاهایی که حافظه به دلیل نقصان در مراحل سه گانه خود دارد عبارتند از :

حواس پرتی : این خطا به دلیل کاهش دقت و توجه در حافظه حسی اتفاق می افتد. به دلیل عدم توجه ما رمز گردانی به درستی اتفاق نمی افتد و درنتیجه فرد دچار حواس پرتی می شود.

انسداد یا سد شدن : بهترین مثال برای این نوع از خطا، حالتی است که فرد در آن از اصطلاح “نوک زبان هست” استفاده می کند.

تلقین مکرر : این مورد می تواند یادآوری و یادسپاری مطالب را با اختلال همراه کند.

حافظه گزینشی : حالتی است که فرد بر حسب تجربیات خود سعی در گزینش بخش خاصی از اطلاعات و فراموش کردن بخش دیگر می نماید.

موارد و خطاهای دیگری هم وجود دارند که در منابع دیگر به آن ها اشاره شده است. اما نکته مهم در خصوص کارکرد حافظه آن است که با انجام برخی از کارها و اجتناب از انجام برخی دیگر می توان قدرت حافظه را فزونی بخشید.

روش هایی که می توان از طریق آن ها بر بهبود کارکرد حافظه افزود عبارتند از :

  1. ورزش کردن
  2. اجتناب از سیگار کشیدن
  3. کار کشیدن مداوم از مغز
  4. انجام کارهای تکراری با روشی جدید
  5. فراگیری دانش جدید
  6. فراگیری مهارتی جدید
مشاهده برچسب ها

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

تنبلی می کنی؟ انگیزه نداری؟ کانال "انگیزشی کنکور کمک" شارژت می کنه!حتما عضو میشم!