عوارض و معایب مصرف شکر

شنبه 29 مهر 1396 دکتر محسن محمدی دسته ها

عوارض و معایب مصرف شکر

عوارض و معایب مصرف شکر را بدانیم

شکر به صورت طبیعی ماده ای است که می توان آن را بدون زیان و تا اندازه ای ضروری دانست. این ماده به عنوان یکی از منابع تامین کننده کربوهیدارات مورد نیاز بدن انسان شناخته می شود اما مصرف اضافه بر مقدار مورد نیاز بدن عوارض سوئی بر سلامت داشته که شایع ترین آن اضافه وزن است. با بالا رفتن میزان مصرف شکر، مقدار ترشح انسولین در بدن بالاتر رفته و با ایجاد اختلال در روند سوخت و ساز، اضافه کالری دریافتی به صورت چربی در ناحیه شکم انباشته می شود. اما کاهش مصرف شکر علاوه بر کاهش وزن، مزایای دیگری نیز دارد که در این مطلب کوشیده ایم برخی از آن ها را مورد بررسی اجمالی قرار دهیم.

بالا بردن فشار خون

بالا رفتن فشار خون یکی از شایع ترین عوارض شناخته شده مصرف شکر است. در نتیجه بالا بودن فشار خون، قلب تحت فشار بیشتری قرار گرفته و در گذر زمان کل سیستم گردش خون را با آسیب مواجه می‌سازد. بیماری‌های قلبی و عروقی و آسیب‌های کلیوی از جمله بیماری‌هایی است که با منشا فشارخون بالا ایجاد می‌شوند. به بیان دیگر، احتمال ابتلا به بیماری‌های قلبی و عروقی در افرادی که دست‌کم 25درصد از رژیم غذایی روزانه آن‌ها حاوی شکر است نسبت به افرادی که 10درصد از کالری مورد نیاز بدنشان را از شکر دریافت می‌کنند؛ دو برابر بیشتر است.

تغییرات ریتم عادی بدن

در نتیجه آزمایش‌هایی که روی خون افرادی که شکر بیشتری مصرف می‌کنند انجام می‌شود؛ می‌توان پایین بودن سطح HDL و بالا بودن میزان LDL را مشاهده کرد. بالا رفتن سطح تری‌گلیسیرید که با عنوان چربی خون از آن یاد می‌شود نیز در زمره پیامدهای منفی مصرف بیشتر شکر تعریف شده است انسداد عروق خونی در نتیجه بالا بودن LDL و چربی خون با ایجاد زمینه ابتلا به بیماری‌های قلبی همراه است. در پژوهش هایی که اخیرا توسط محققین انجام شده است؛ بین مصرف نوشیدنی‌هایی که شیرین شده به وسیله شکر هستند با خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی و عروقی رابطه مستقیمی برقرار است و از این رو قطع مصرف نوشابه‌های گازدار به عنوان راه حلی ساده برای کاهش خطر ابتلا به بیماری های قلبی برشمرده می‌شود.

عملکرد بر روی مغز

براساس نتایج بدست آمده از تحقیقات، بین مصرف شکر و اختلال در عملکرد شناختی مغز رابطه مستقیمی وجود دارد. به عبارتی مصرف بیش از اندازه شکر، کاهش تعداد پروتئین‌های مسئول حافظه و پاسخگویی را به همراه داشته و از این طریق مغز و عملکرد آن را مورد هدف آسیب‌های جدی قرار می‌دهد. فعالیت سیناپسی کمتر در موش هایی که مصرف شکر بالاتری دارند مشاهده شده و به نوعی ارتباط بین مصرف بالای قند با سندروم متابولیک به اثبات رسیده است. برخی از پزشکان عقیده دارند سندورم متابولیک علاوه بر کاهش عملکرد شناختی می‌تواند ساختار مغز را نیز دست خوش تغییر نماید.

مصرف شکر با کاهش تولید فاکتور نورون زایی مشتق شده از مغز یا BDNF که عامل شکل‌گیری خاطرات جدید و یادآوری خاطرات است همراه است. این فاکتور در افراد مبتلا به دیابت و پیش دیابت سطح پایینی دارد. این درحالی است که ارتباط مستقیم بین کاهش این فاکتور با بیماری زوال عقل و آلزایمر به اثبات رسیده است.

عملکرد مناسب مغز به دسترسی پایدار به بعضی از مواد شیمیایی هم چون گلوکز و انسولین بستگی دارد. با وارد شدن گلوکز که در فرهنگ عامیانه آن را با عنوان شکر می‌شناسیم به بدن، ترشح انسولین آغاز شده و راه ورود شکر به سلول‌ها هموار می‌شود. زمانی که بدن با مصرف بیش از اندازه شکر مواجه شود، نسبت به انسولین مقاومت پیدا کرده و انسولین تاثیرگذاری خود را از دست خواهد داد که در نتیجه این روند شاهد بروز افسردگی و اضطراب خواهیم بود.

ایجاد تغییرات در انتقال دهنده ها

با جذب شکر توسط بدن، ترشح دوپامین که عامل انتقال احساس خوب در بدن است آغاز می‌شود اما در صورتی که مصرف شکر تا اندازه‌ ای بیشتر از مقدار مورد نیاز ادامه پیدا کند، میزان ترشح دوپامین کاهش قابل ملاحظه‌ای پیدا کرده و درنتیجه بدن برای دستیابی به احساس شادی که پیش از این تجربه کرده است؛ نیازمند مصرف شکر بیشتر خواهد شد. در تحقیقاتی که با تمرکز در این حوزه انجام شده است، مشاهده شده که با خوردن مواد شیرین، بخش‌هایی از مغز تحریک می‌شود که در معتادین به کوکائین نیز فعال است. براین اساس، شکر را نیز می‌توان جز مواد اعتیادآور بشمار آورد.

تغییراتی پوستی و فیزیکی

اجتناب از مصرف زیاد از حد شکر به حفظ شادابی و طراوت پوست کمک می‌کند. ریشه این روند در این است که با ورود شکر به بدن و متصل شدن آن به پروتئین‌های خون، شاهد تولید مقدار زیادی گلیکاسیون خواهیم بود. گلیکاسیون، به کلاژن و الاستین که باعث مستحکم شدن بافت پوست می‌شوند کمک کرده که وارد شدن آسیب به آن‌ها از مهم ترین دلایل ایجادکننده چین و چروک در پوست است. علاوه بر این، مصرف شکر، آنزیم‌های آنتی اکسیدان طبیعی بدن را غیرفعال کرده و پوست را در برابر تابش اشعه‌ خورشید آسیب‌پذیر می‌سازد. از طرف دیگر، یکی از علل ایجاد آکنه پوستی بالا بودن میزان گلوکز و نوسانات شدید هورمونی است. مقاومت به انسولین که در نتیجه مصرف بیش از اندازه گلوکز و فروکتور و سایر انواع قندها باعث جلوگیری از ورود قند به سلول شده و رسوب‌گذاری در رگ های خونی را به دنبال خواهد داشت. جمع شدن شکر در خون، در دراز مدت عوامل زمینه ساز بیماری دیابت و در نهایت ابتلا به آن است.

تاثیرات در چربی های بدن

مصرف بیش از اندازه شکر با ورود چربی به سلول‌های کبد به عنوان یک پیامد ناهنجار همراه است و همین مسئله التهاب کبد را ایجاد می‌کند. چرب شدن کبد به عنوان یکی از دلایل اصلی ابتلا به دیابت، بروز حمله‌های قلبی و حتی سرطان شناخته می‌شود. از طرفی برخی از پژوهش‌ها نشان می‌دهند که مصرف شکر به اندازه بیش از حد با بروز برخی از سرطان‌ها مثل سرطان لوزالمعده ارتباط مستقیم دارد.

سلامت و بهداشت دهان و دندان

همه ما کمابیش با تاثیر مخرب مصرف شکر بر سلامت دهان و دندان آشنایی داریم. باکتری‌های دهان و دندان شکر را منبع تغذیه سریع خود پنداشته و دسترسی سریع به مواد غذایی، محیط را برای رشد و تکثیر باکتری‌ها بسیار مساعد می‌کند. در نتیجه این فرآیند و تشکیل شدن پلاک و پوسیدگی دندان، بوی بدی در دهان ایجاد می‌شود؛ پس به عبارتی می‌توان خوشبو شدن دهان را به عنوان یکی از فواید کاهش مصرف شکر برشمرد. با استناد به نتیجه تحقیقاتی که مصرف مواد غذایی حاوی شکر را با بروز بیماری‌های ریوی و آسم مرتبط می‌دانند؛ تنفس راحت‌تر را نیز می‌توان به عنوان مزیت دیگر مصرف کمتر شکر پذیرفت.

تامین انرژی سلول ها

سلول‌های اورکسین تامین‌کننده انرژی مورد نیاز بدن و هم چنین محرک تحرک و رشد هستند و کاهش سطح عملکرد آن‌ها می‌توان توقف یا ایجاد اختلال در سوخت‌ساز بدن را به همراه داشته باشد. در نتیجه این متابولیسم مکررا دچار کسالت، خواب‌آلودگی و بی‌حالی می‌شویم. این نکته را مد نظر قرار دهید که استفاده از یک رژیم غذایی سرشار از قند می‌توان کاهش فعالیت این نوع از سلول‌ها را در پی داشته باشد. استفاده از این رژیم هم چنین با ترشح بیشتر هورمون گرلین همراه خواهد بود. نتیجه ترشح بیشتر این هورمون احساس گرسنگی بیشتر است. استفاده از غذاهای فرآوری نشده و با شکر کمتر، احساس سیری را برای مدت زمان بیشتری در بدن انسان ایجاد خواهد کرد.

کشت گیاه نیشکر از جمله فرآوری‌هایی در کشاورزی است که با مصرف بسیار زیاد آب به بار می‌نشیند. از سوی دیگر، این صنعت آلودگی شیمیایی و آب و خاک منطقه تحت کشت را به دنبال خواهد داشت. دلتای رود مکونگ در ویتنام و جنگل آتلانتیک در برزیل، تجربه‌های تلخی هستند که به دلیل کشت نیشکر در گذشته امروزه به زمین‌هایی بایر و بی‌حاصل بدل شده‌اند. از این رو کاهش سرانه مصرف شکر می‌تواند به حفظ سلامت محیط زیست نیز کمک نماید.

مشاهده برچسب ها

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

تنبلی می کنی؟ انگیزه نداری؟ کانال "بمب انگیزه" شارژت می کنه!حتما عضو میشم!