پک تست ریاضی
پک تست های ریاضی
۴ خرداد ۱۳۹۶
برنامه ریزی روزانه آزمون 6 مرداد برای رشته تجربی
۱۵ تیر ۱۳۹۶

چهار اشتباه رایج اما خطرناک در پروتئین سازی, که نباید تکرارشان کنید!

 

پروتئین سازی مبحث پیچیده‌ای ست, نه فقط برای شما , حتا محققان سلولی و مولکولی هم به دلیل دشواری دسترسی به این فرآیند و غیرملموس بودن آن با موانع زیادی رو به رو می‌شوند.اینجا برایتان چهار مورد از اشتباهات خطرناکی را جمع آوری کردیم که ممکن است هر دانش آموزی را به دام بیندازد.

 

نکته اول  هر ژن توسط آنزیم ویژه‌ی خود رونویسی می‌شود

هشدار : در کنکور سال 1392 سوالی از این گزاره طرح شد که متاسفانه خیلی از دانش آموزان را به دام انداخت. بخاطر داشته باشید این گزاره به آن معنا نیست که هر ژن فقط و فقط میتواند توسط یک آنزیم رونویسی شود بلکه میتواند چند آنزیم اختصاصی برای رونویسی داشته باشد.

 

نکته دوم  کدون آغاز هیچگاه وارد جایگاه A  ریبوزوم نشده و کدون پایان هیچگاه وارد جایگاه P   ریبوزوم نمیشود

هشدار : اگر سوال مطرح شده از شما بخواهد چندمین کدون وارد شده درهر یک از جایگاه های P  و A  را تشخیص دهید باید به هوش باشید و مراقب! سوال خطرناکی‌ست اما اگر بدانید تمامی کدون‌ها از هر دو جایگاه A  و P می‌گذرند بجز دو کدون آغاز و پایان, حل مسئله برایتان دشوار نخواهد بود.به عبارت دیگر کدون آغاز در جایگاه P  قرار میگیرد تا پیام شروع پروتئین سازی را به سلول برساند, پس از آن ریبوزوم روی mRNA  حرکت خواهد کرد و از کدون  آغاز (AUG) عبور میکند, در انتها هم یکی از کدون های پایان در جایگاه A  قرار میگیرد و پروتئین سازی پایان می‌پذیرد بی آنکه این کدون به جایگاه P  انتقال پیدا کند.برای آنکه مطمئن شوید گرفتار این تله نخواهید شد, می‌توانید با حل سوال زیر که مربوط به کنکور سال 90 میباشد خودتان را بیازمایید.

 

با توجه به mRNAی مقابل، چهارمین کدون وارد به جایگاه A ………… و سومین آنتی کدون وارد به جایگاه p ریبوزوم ………….است.

چهار اشتباه رایج در پروتئین سازی

 

ACG – UGC (1
UAC – UUC (2
UAC – AAG (3
AUG – UUC (4

 

پاسخ: گزینه ی چهار

 

نکته سوم : آلولاکتوز را با لاکتوز, و پروتئین تنظیم کننده را با عامل تنظیم کننده اشتباه نگیرید

هشدار : اپران لک پاشنه ی آشیل دانش آموزان کم دقت است.مبحث بسیار ساده ای ست اما به دلیل چند اسمی بودن عوامل آن, معمولا دانش آموزان را گرفتار اشتباهات متعددی می‌کند.پیشنهاد ما به شما آن است یک بار برای همیشه نکته‌خیزترین جملات این مبحث را با ما مرور کنید تا از اشتباهات احتمالی مصون بمانید.

وقتی لاکتوز در اختیار اشرشیا کلای قرار میگیرد.باکتری آن را جذب می‌کند و به شکل آلولاکتوز درمی آید.به بیان دیگر آلولاکتوز شکل جذب شده‌ی لاکتوز است.درغیاب لاکتوز پروتئین مهار کننده به اپراتور که بخشی از DNA  باکتری ست متصل میشود و از رونویسی این ژن جلوگیری به عمل می آورد.درصورت وجود لاکتوز, قند جذب شده توسط باکتری که حال ” آلولاکتوز” نام دارد به پروتئین مهارکننده متصل شده و مانع اتصال آن به اپراتور می‌شود, درنتیجه RNA  پلیمراز می‌تواند از روی ژن رونویسی کند.برای آلولاکتوز نام دیگری هم درنظرگرفته شده : عامل تنظیم کننده. البته نیازی به حفظ آن نیست چرا که همانطور که میدانیم وجود آلولاکتوز , عامل اصلی تنظیم اپران است.از طرف دیگر به پروتئین مهار کننده , پروتئین تنظیم کننده نیز می گویند که با توجه به واژه ی پروتئین آن را با عامل تنطیمی اشتباه نخواهید گرفت.

چهار اشتباه رایج در پروتئین سازی

دیدید که ماجرای اپران لک به همین سادگی‌ست.برای تمرین آنچه آموخته اید پیشنهاد می‌کنیم به سوال زیر که از کنکور سال 92 انتخاب شده پاسخ دهید

اگر در محیط باکتری اِ.کلای لاکتوز یافت نشود، حتی پس از اتصال …………..
1) عامل تنظیم کننده به پروتئین تنظیم کننده، mRNAی چند ژنی ساخته خواهد شد .
2) پروتئین تنظیم کننده به اپراتور، تولید عامل تنظیم کننده ادامه خواهد داشت .
3) مهارکننده به اپراتور، رونویسی از ژن تنظیم کننده ادامه پیدا خواهد کرد .
4) عوامل رونویسی به راه انداز، سدی در مقابل حرکت RNA پلیمراز ایجاد خواهد شد .

 

پاسخ گزینه 3 میباشد

 

نکته ی چهارم: ساختار برگ شبدری شکل دوبعدی تمام  RNA  ها نیست! بلکه تنها مربوط به  tRNA میشود.ضمن آنکه هیچگاه  tRNA در سلول به این فرم دیده نمیشود.

چهار اشتباه رایج در پروتئین سازی

هشدار : ساختار دو بعدی مولکول های زیستی برای عملکرد اختصاصی آنها کافی نیست.تمامی مولکول های فعال درون سلولی ساختار سه بعدی مخصوص به خود را دارند که به وسیله ی آن, قادر به انجام عملکرد اختصاصی خود می‌شوند.این ساختار سوم برای  tRNA ها, فرم L  شکل است که نباید با ساختار برگ شبدری اشتباه گرفته شود.ساخت برگ شبدری نیز جزئیات مخصوص به خود را دارد که تنها با دانستن این 3 نکته هیچگاه در دام مولف گرفتار نخواهید شد:

1)این ساختار دارای 4 بخش ساقه ای و 3 حلقه می باشد

2) نبود پیوند هیدروژنی و ایجاد برآمدگی در همان ساقه ای ایجاد میشود که حلقه ی آنتی کدون به آن متصل است

3) جایگاه اتصال آمینواسید شامل سه آمینواسید CCA  می باشد که آمینواسید A  در دنباله انتهای  tRNA قرار میگیرد

 

نویسنده : گیتا شمسی

مهندس امیر مهدی اسلامی
مهندس امیر مهدی اسلامی
امیر مهدی اسلامی ، رتبه 235 کنکور سراسری ، کارشناس برق ( گرایش کنترل ) از دانشگاه تهران ، موسس مرکز مشاوره تحصیلی کنکور کمک ، مشاور ارشد کنکور کمک ، 6 سال سابقه ی مشاوره و تدریس در مدارس و آموزشگاه های استان تهران ، برگزار کننده همایش ها و کارگاه های مشاوره ای و انگیزشی ، مدرس تخصصی درس دیفرانسیل

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

error:
// Omit Closing PHP Tags